KORXONA SAVDO MA'LUMOTLARINI INTELLEKTUAL TAHLIL QILISHDA INFORMATIV BELGILARINI TANLASH

Main Article Content

t.f.d., dots. Raximov Nodir Odilovich
Baydullayev Ruslan Tuylibayevich
Baydullayeva Dildora Tuylibayevna

Abstract

Maqolada oziq-ovqat mahsulotlarini yetkazib beruvchi korxonaning integratsiyalangan savdo ma’lumotlari asosida kunlik sotuv miqdorini bashoratlash uchun informativ belgilarni tanlash masalasi ko‘rib chiqilgan. Belgilar Pirson korrelyatsiyasi, Mutual Information, Boruta algoritmi, dispersiyaning o‘rtacha kamayishi va Shepli qiymatlari kabi mustaqil usullar yordamida baholanib, olingan reytinglar o‘rtacha o‘rin asosida birlashtirildi. Natijada informativ belgilar to‘plami shakllantirilib, ular asosida qurilgan tasodifiy o‘rmon modeli barcha belgilar asosida qurilgan model bilan taqqoslandi. Natijalar belgilarni tanlash modelning bashorat aniqligini saqlagan holda o‘qitish xarajatlarini kamaytirish imkonini berishini ko‘rsatdi.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Section

Articles

How to Cite

Raximov , N., Baydullayev , R., & Baydullayeva , D. (2026). KORXONA SAVDO MA’LUMOTLARINI INTELLEKTUAL TAHLIL QILISHDA INFORMATIV BELGILARINI TANLASH. Konferensiyalar, 1(1), 88-91. https://doi.org/10.5281/zenodo.23168233

References

Arboleda-Florez, M., & Castro-Zuluaga, C. (2023). Interpreting direct sales’ demand forecasts using SHAP values. Production, 33, Article e20220035.

Baydullayeva, D., & Baydullayev, R. (2025). Korxonalarda mahsulot savdosiga oid maʼlumotlarni tahlil qilishning zamonaviy intellektual yondashuvlari. Muhandislik va iqtisodiyot, 3-son, 86-89 b.

Farhana, N., Firdaus, A., Darmawan, M. F., & Ab Razak, M. F. (2023). Evaluation of Boruta algorithm in DDoS detection. Egyptian Informatics Journal, 24(1), 27-42. https://doi.org/10.1016/j.eij.2022.10.005

Kapoor, S., & Narayanan, A. (2023). Leakage and the reproducibility crisis in machine-learning-based science. Patterns, 4(9), Article 100804.

Makridakis, S., Spiliotis, E., & Assimakopoulos, V. (2022). M5 accuracy competition: Results, findings, and conclusions. International Journal of Forecasting, 38(4), 1346-1364.

Mitchell, R., Cooper, J., Frank, E., & Holmes, G. (2022). Sampling permutations for Shapley value estimation. Journal of Machine Learning Research, 23(43), 1-46. https://jmlr.org/papers/v23/21-0439.html

Pargent, F., Pfisterer, F., Thomas, J., & Bischl, B. (2022). Regularized target encoding outperforms traditional methods in supervised machine learning with high cardinality features. Computational Statistics, 37(5), 2671-2692.

Rakhimov, N., Doshchanova, M., Primkulov, O., & Kuvandikov, J. (2022). Development of architecture of intellectual information system supporting decision-making for health of sportsmen. In 2022 International Congress on Human-Computer Interaction, Optimization and Robotic Applications (HORA) (pp. 1-4). IEEE. https://doi.org/10.1109/HORA55278.2022.9800101

Rakhimov, N., Primkulov, O., & Daminova, B. (2021). Basic concepts and stages of research development on artificial intelligence. In 2021 International Conference on Information Science and Communications Technologies (ICISCT). IEEE. https://doi.org/10.1109/ICISCT52966.2021.9670085

Raximov, N. O., Baydullayev, R. T., & Baydullayeva, D. T. (2025). Korxona savdo maʼlumotlarini intellektual tahlil qilish uchun maʼlumotlarni toʻplash, qayta ishlash va dastlabki ishlov berish. Raqamli transformatsiya va sunʼiy intellekt, 3(5), 258-264.

Salih, A. M., Raisi-Estabragh, Z., Boscolo Galazzo, I., Radeva, P., Petersen, S. E., Lekadir, K., & Menegaz, G. (2025). A perspective on explainable artificial intelligence methods: SHAP and LIME. Advanced Intelligent Systems, 7(1), Article 2400304. https://doi.org/10.1002/aisy.202400304

Salman, R., Alzaatreh, A., Sulieman, H., & Faisal, S. (2021). A bootstrap framework for aggregating within and between feature selection methods. Entropy, 23(2), Article 200. https://doi.org/10.3390/e23020200

Scornet, E. (2023). Trees, forests, and impurity-based variable importance in regression. Annales de l’Institut Henri Poincaré, Probabilités et Statistiques, 59(1), 21-52. https://doi.org/10.1214/21-AIHP1240

Theng, D., & Bhoyar, K. K. (2024). Feature selection techniques for machine learning: A survey of more than two decades of research. Knowledge and Information Systems, 66(3), 1575-1637. https://doi.org/10.1007/s10115-023-02010-5

Young, A. L., van den Boom, W., Schroeder, R. A., Krishnamoorthy, V., Raghunathan, K., Wu, H.-T., & Dunson, D. B. (2023). Mutual information: Measuring nonlinear dependence in longitudinal epidemiological data. PLOS ONE, 18(4), Article e0284904. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0284904